Việc uống sâm Hàn Quốc theo thời điểm thích hợp trong ngày có thể tác động đáng kể đến hiệu quả của loại thảo dược quý giá này. Nghiên cứu khoa học hiện đại đã bắt đầu xác nhận điều mà y học cổ truyền phương Đông đã biết từ hàng nghìn năm: thời gian uống sâm rất quan trọng.
Hiểu về nhịp sinh học và sâm Hàn Quốc
Cơ thể chúng ta hoạt động theo một đồng hồ sinh học 24 giờ, điều chỉnh nhiều quá trình sinh lý như nhiệt độ cơ thể, nhịp tim, và tiết hormone. Nghiên cứu năm 2019 đăng trên tạp chí Journal of Ethnopharmacology chỉ ra rằng tác dụng của sâm Hàn Quốc có thể thay đổi dựa trên thời điểm sử dụng trong ngày, phù hợp với nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể.
Buổi sáng – Thời điểm lý tưởng để tăng năng lượng
Theo nghiên cứu của Đại học Seoul năm 2021, uống sâm Hàn Quốc vào buổi sáng (khoảng 6-9 giờ) cho hiệu quả tối ưu về tăng cường năng lượng và cải thiện khả năng tập trung. Đây là thời điểm cortisol – hormone tỉnh táo tự nhiên của cơ thể – đạt đỉnh, và sâm Hàn Quốc có thể bổ trợ cho quá trình này.
Các ginsenoside – hợp chất hoạt tính chính trong sâm Hàn Quốc – được hấp thu hiệu quả hơn khi dạ dày trống. Nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Sâm Quốc gia Hàn Quốc phát hiện rằng hàm lượng ginsenoside Rg1 và Rb1 trong máu tăng cao nhất khi uống sâm vào buổi sáng sớm, trước bữa ăn khoảng 30 phút.
Một nghiên cứu trên 142 người tình nguyện khỏe mạnh cho thấy nhóm sử dụng 1200mg chiết xuất sâm Hàn Quốc vào buổi sáng ghi nhận mức tăng 28% về năng lượng và 23% khả năng tập trung so với nhóm dùng placebo, trong khi nhóm sử dụng cùng liều lượng vào buổi chiều chỉ ghi nhận mức tăng lần lượt là 18% và 15%.
Trước bữa ăn hay sau bữa ăn?
Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nghiên cứu của GS. Kim Sun-woo từ Đại học Y Khoa Kyung Hee đều khuyến nghị uống sâm Hàn Quốc trước bữa ăn khoảng 30 phút để tối đa hóa khả năng hấp thu các hợp chất hoạt tính. Tuy nhiên, với những người có vấn đề về dạ dày, việc sử dụng sau bữa ăn 1 giờ có thể giúp giảm kích ứng.
Một phân tích tổng hợp năm 2022 từ 17 nghiên cứu lâm sàng với tổng số 1,287 người tham gia cho thấy việc sử dụng sâm Hàn Quốc trước bữa ăn sáng làm tăng khả năng hấp thu ginsenoside lên 37% so với sử dụng sau bữa ăn.
Buổi trưa – Chống mệt mỏi và tăng sinh lực
Hiện tượng “buồn ngủ sau ăn trưa” là một thực tế sinh lý. Nghiên cứu năm 2020 từ Trung tâm Nghiên cứu Dược liệu Đông Y Hàn Quốc cho thấy uống sâm Hàn Quốc 30 phút trước bữa trưa giúp giảm cảm giác mệt mỏi sau ăn đến 41% nhờ khả năng ổn định đường huyết.
Các nhà nghiên cứu đã ghi nhận rằng ginsenoside Rg3 và Rh2 trong sâm Hàn Quốc có tác dụng ức chế sự tăng đột biến của insulin sau bữa ăn, từ đó giúp duy trì năng lượng ổn định hơn trong suốt buổi chiều.
Buổi chiều – Hỗ trợ hệ miễn dịch và giảm stress
Nghiên cứu năm 2023 được công bố trên tạp chí Nutrients chỉ ra rằng uống sâm Hàn Quốc vào khoảng thời gian 15-17 giờ chiều có thể giúp điều chỉnh hormone stress cortisol khi nó bắt đầu giảm tự nhiên. Đây là thời điểm lý tưởng cho những người muốn tận dụng tác dụng chống stress và hỗ trợ miễn dịch của sâm.
Một nghiên cứu trên 96 nhân viên văn phòng cho thấy nhóm sử dụng 800mg chiết xuất sâm Hàn Quốc vào buổi chiều có mức độ stress thấp hơn 27% và hoạt động hệ miễn dịch mạnh hơn 19% (đo qua nồng độ cytokine) so với nhóm dùng placebo sau 12 tuần.
Buổi tối – Không phải thời điểm lý tưởng
Theo GS. Park Jong-hoon từ Đại học Quốc gia Seoul, việc sử dụng sâm Hàn Quốc sau 19 giờ tối không được khuyến khích, đặc biệt với những người nhạy cảm hoặc có vấn đề về giấc ngủ. Tác dụng kích thích của sâm có thể gây khó ngủ và làm gián đoạn chu kỳ melatonin tự nhiên – hormone quan trọng điều hòa giấc ngủ.
Nghiên cứu từ Viện Khoa học Y tế Quốc gia Hàn Quốc phát hiện rằng nhóm sử dụng sâm Hàn Quốc sau 20 giờ tối mất trung bình 38 phút để đi vào giấc ngủ, so với chỉ 24 phút ở nhóm không sử dụng.
Liệu trình sử dụng tối ưu
Để đạt hiệu quả tốt nhất, các chuyên gia từ Hiệp hội Y học Cổ truyền Hàn Quốc khuyến nghị:
- Sử dụng sâm Hàn Quốc đều đặn mỗi ngày vào cùng thời điểm
- Tuân thủ liệu trình từ 8-12 tuần, sau đó nghỉ 2-4 tuần trước khi tiếp tục
- Với người trên 50 tuổi: tốt nhất nên sử dụng vào buổi sáng
- Với người làm việc trí óc nhiều: có thể chia thành hai lần vào buổi sáng và trưa
Kết luận
Dựa trên dữ liệu khoa học, thời điểm tối ưu để uống sâm Hàn Quốc là buổi sáng (6-9 giờ) hoặc trước bữa trưa (11-12 giờ). Những thời điểm này phù hợp với nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, giúp tối đa hóa khả năng hấp thu và công dụng của các hợp chất trong sâm.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhớ là mỗi cơ thể có nhịp sinh học và đặc điểm chuyển hóa khác nhau. Việc thử nghiệm các thời điểm khác nhau và lắng nghe phản ứng của cơ thể sẽ giúp bạn tìm ra thời gian sử dụng sâm Hàn Quốc phù hợp nhất với mình. Hãy tham khảo ý kiến chuyên gia y tế hoặc bác sĩ y học cổ truyền để có lời khuyên phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.